Nieuwjaarstoespraak Burgemeester Sjraar Cox

Deze week gaf onze PvdA Burgemeester Sjraar Cox een terugblik op 2009 en vooral een vooruitblik naar 2010.

Nieuwjaarstoespraak 2010 - Burgemeester Sjraar Cox

Om te beginnen wens ik u allen, namens het college en de gemeenteraad, een goed, positief, gezond en vooruitstrevend 2010 toe. 95.235 inwoners tellen we aan het begin van dit jaar, dat zijn er 90 minder in vergelijking met 2009. 817 geboorten bleven achter bij 942 sterfgevallen. Maar 3566 vertrekkende inwoners werden overtroffen door 3601 nieuwkomers.

U weet dat ik fluitend door het leven ga. Ik ben een optimist en heb daarom zin in een nieuw jaar: een blanco pagina, boordevol mogelijkheden. Toch is het goed om eerst even terug te blikken op 2009. Dat was een mooi, maar moeilijk jaar. Zonder compleet te zijn noem ik enkele belangrijke lokale ontwikkelingen. Orbis drukte een zwaar stempel op 2009 en heeft vele medewerkers en bestuurders bezig gehouden. In dit dossier heeft het gemeentebestuur, over alle politieke scheidslijnen heen, unaniem besloten om Orbis te redden, om zo het zorgniveau en de werkgelegenheid voor onze stad te behouden, maar ook om te voorkomen dat belangrijke dossiers stagneren. Alleen hierdoor is bereikt dat de sloop van het oude Maaslandziekenhuis nog deze maand start. Wrang is wel dat 460 medewerkers van Orbis nu moeten uitzien naar ander werk….Ondanks het economisch zware weer lukte het enkele belangrijke bouwprojecten vlot te trekken: de bouw van de Dominicaan is begonnen, Stadbroek is in ontwikkeling en het Kloosterkwartier wordt echt een pareltje in de binnenstad van Sittard. Nieuwe en bestaande bedrijven zorgen voor onze economische kracht, komen met nieuwe innovatieve producten. Ik noem als voorbeeld Anatech, die de MKB-Limburg-innovatieprijs 2009 hebben gewonnen met hun analytische instrumenten voor chemische en fysische laboratoria. Verder worden bijvoorbeeld ook in onze stad gemaakt: kraakbeen-kunstknieën, kunststofkurken voor de wijnflessen, folie voor autoruiten waardoor deze bij ongevallen niet verbrijzelen, dynema draad dat gebruikt wordt bij de voorwielophanging van raceauto’s, stanyl dat gebruikt wordt in de motoren van de airbus Sittard-Geleen is overal! O, er is zoveel…

Onze nog altijd jonge gemeente is inmiddels voorzien van alle benodigde beleidsmatige uitgangspunten. Een breed pallet is door college en raad vastgesteld. Of het nu is op het economische vlak, openbare werken, , sport, jeugd, ouderen, subsidies, sociale zekerheid, wijkgericht werken, onderwijs. Zelfs voor de schutterijen heeft het college onlangs nog nieuwe beleidsregels opgesteld die, als de raad daarmee instemt, verder kleur zullen geven aan de rijke tradities in onze gemeente. U kunt met ons alle kanten op! En de komende jaren gaan we verder met uitvoeren wat we besloten hebben. Beleidsontwikkeling maakt na 2009 plaats voor beleidsuitvoering!

2010 wordt een bijzonder jaar. Vanwege de gemeenteraadsverkiezingen, die samen met de daaropvolgende formatie nadrukkelijk merkbaar zullen zijn in de eerste helft van dit jaar. De campagnes zijn al begonnen of staan in de startblokken. En kort na 3 maart wordt duidelijk welk college de komende vier jaar onze stad gaat besturen. Wat de uitkomst ook mag worden, laten we één belangrijke verdienste van de afgelopen raadsperiode meenemen naar de volgende. Want kenmerkte de eerste raadsperiode, van 2001 tot 2006, zich nog door politieke instabiliteit, de afgelopen jaren zijn duidelijk evenwichtiger verlopen: geen afsplitsingen, geen collegecrisis. Dat is een verdienste van de totale raad! Ik hoop dat we die lijn kunnen voortzetten, want onze stad is gebaat bij een stabiele en brede basis. Alleen dan kunnen we de aanwezige kansen zowel binnen als buiten het stadhuis ten volle benutten. Ik heb er vertrouwen in dat dit gaat lukken.

En dat betekent: Niet naar binnen kijken en elkaar vliegen afvangen of anderen niet gunnen om ook eens een punt te scoren.

• Niet alleen maar tegen zijn omdat instemmen wellicht de anderen voordeel oplevert.
• Niet blijven amenderen, waardoor oorspronkelijke doelstellingen volledig verdampen.
• Niet meer hyper reageren op incidenten die ongetwijfeld ook in 2010 zullen plaatsvinden.

Na 9 jaar moeten we het verleden definitief loslaten, partners binnen en buiten de gemeente intensiever opzoeken. Ik heb al eerder aangegeven dat onze bedrijven, onze instellingen en vooral onze burgers in alle dorpen en wijken terecht hoge eisen stellen aan de gemeente. Het is aan ons, aan de burgemeester, de wethouders en de raadsleden, maar ook aan onze medewerkers, om hun vertrouwen niet te schaden.

2010 wordt ook een lastig jaar. De nieuwe raad krijgt het niet makkelijk. Om de effecten van de economische crisis te beperken, heeft vooral het Rijk flink de geldbuidel getrokken, en daarom moet de komende jaren fors bezuinigd worden. Dat vertaalt zich onherroepelijk door naar provincie èn gemeente. We moeten ons terecht zorgen maken over de voorstellen die op dit moment in Den Haag worden ontwikkeld. Het kán toch niet zo zijn dat, daar waar onze burgers steeds vaker een beroep doen op de overheid om te waken over de openbare orde en veiligheid, dat net op dit terrein fors wordt bezuinigd. We zijn in gemeenteland zeer creatief om gaten dicht te lopen, verenigingen en bedrijven te ondersteunen, we zorgen voor een sociaal klimaat, voor goed beheer van de openbare ruimte, maar als de voortekenen ons niet bedriegen, zullen we snel onze grenzen bereiken.

In de komende periode zal het debat vooral gaan over waar we moeten minderen. Tijd voor ferme keuzes dus. Geen prettige boodschap vlak voor de verkiezingen. Hierbij past een oproep aan alle politieke partijen om in de verkiezingsstrijd geen verwachtingen te wekken, die vanwege dit slechte financieel perspectief niet waargemaakt kunnen worden. Ook dat behoort bij de betrouwbare overheid, die wij zijn en wensen te blijven!

2010 is een bijzonder jaar. Het 10e sterfjaar van Sittardenaar Toon Hermans, één van Nederlands grootste cabaretiers. De Stichting Toon Hermansjaar heeft hiervoor samen met onze gemeente een ambitieus programma neergezet, dat een zwaartepunt krijgt in Sittard-Geleen. Een jaar om Toon Hermans te eren èn zijn positieve kijk op het leven en het genieten van de kleine dingen om ons heen vitaal te houden. Want dat zijn we aan het verleren. De focus ligt té vaak op het negatieve, de toon van kritiek is steeds vaker destructief in plaats van opbouwend. Het adagium ‘niet klagen maar dragen’ van onze ouders is aan het veranderen in ‘klagen en kankeren’. Wie regelmatig het internet bezoekt, weet wat ik bedoel.

Ooit nobel bedoelde discussiefora verworden zienderogen tot digitale urinoirs waarop burgers steeds vaker grofmondigheid verwarren met mondigheid. Als een buschauffeur, agent of ambulancemedewerkers bezig is met uitoefening van zijn werk, en dat vindt een omstander niet goed, dan zijn de gevolgen tegenwoordig soms echt onvoorstelbaar. Blijkbaar mag je tegenwoordig alles zeggen en om je punt echt te maken is het voor sommigen zelfs normaal geweld te gebruiken. Ik vind dat schandalig!

Tegenover het kennelijk nieuwe credo ‘ik zeg wat ik denk en ik doe wat ik wil’ plaats ik het aloude ‘c’est le ton qui fait la musique’. Het is de toon die de muziek maakt. En Toon Hermans was zo’n toonkunstenaar. Hij trok volle zalen zonder te bruuskeren, zonder te kankeren (behalve op S’niekklaas in zijn Sittardse jaren). Nooit een onvertogen woord, in plaats daarvan een positieve kijk op de wereld.

Wat kan Toon Hermans ons nog leren voor de komende periode? Laten we vaker met zijn positieve blik naar Sittard-Geleen kijken. Laten we fluitend door het leven gaan. En dan zeg ik, als burgemeester, en met een knipoog naar Toon: Dit is een stad om lief te hebben. Een stad en een streek om lief te hebben. O, er is zoveel. De grote uitdaging is om door alle kritiek heen, ook en vooral, de zaken die goed gaan, en waar we trots op kunnen zijn te benoemen. We hebben rond Fortuna gezien hoeveel energie een hervonden trotsgevoel kan opleveren.

Uitvoeren staat de komende periode centraal. Ik zei al, we hebben inmiddels overal beleid voor. Nu breekt de tijd aan om de pen neer te leggen en de mouwen op te stropen voor een intensivering in de uitvoering. Een mooi voorbeeld daarvan is de regionale samenwerking. Sittard-Geleen heeft het afgelopen jaar, samen met de Provincie en de gemeenten Beek, Stein en Schinnen, hard gewerkt om deze nieuw leven in te blazen. De samenwerkingsovereenkomst Regiovisie hebben we gisteren met zijn allen ondertekend. We hebben een groot aantal projecten benoemd die we in gezamenlijkheid wensen uit te voeren. Voor Sittard-Geleen koersen we daarbij met vol vermogen op de ontwikkeling van de sportzone en de Dobbelsteen.

De samenwerking moet ook op Zuid-Limburgs niveau meer inhoud krijgen, vooral op het economische vlak. Veel minder praten, ego’s opzij zetten, gemeenschappelijke verantwoordelijkheden formuleren en daadwerkelijk keuzes maken in het belang van onze toekomst. Als men echt meent dat de Westelijke Mijnstreek de smidse is van Limburg, dan moeten individuele belangen opzij worden geschoven om gezamenlijk met kracht proberen bedrijven als Nedcar voor de regio te behouden en nieuwe bedrijvigheid hier naar toe te halen. Ook moet het belang van herstructurering in het stedelijk gebied absolute prioriteit krijgen en moet in Zuid-Limburg een economisch fonds komen om het gemeenschappelijk belang verder te kunnen uitbouwen.

Ik ben ervan overtuigd dat we door samenwerking met overheden, met partners als Nedcar, DSM, Sabic, het MKB en de onderwijsinstellingen in staat zijn om de Dobbelsteen, de verbreding van A2, mooie landschapsprojecten, de Research & Business campus, de sportzone, het Technocollege en zoveel meer moois voor deze regio kunnen neerzetten.

Na deze grote punten vraag ik uw aandacht voor iets kleins. We hebben het heel goed in Nederland. Dat zullen of willen we niet altijd zien, maar elders op de wereld zijn vele mensen die het minder hebben dan wij. Sittard-Geleen kijkt verder dan de gemeentegrenzen. Daarom is afgelopen jaar de campagne gestart om van Sittard-Geleen een Fair Trade gemeente te maken. Dit geeft boeren in arme landen een eerlijke prijs voor hun product, zodat zij geld hebben om in hun eigen omgeving te investeren. U kunt met een hele kleine bijdrage hier al aan meewerken.

Ook maak ik graag van de gelegenheid gebruik om u, waarschijnlijk ten overvloede op te roepen  van uw democratisch recht gebruik te maken en uw stem uit te brengen op 3 maart.

Zoals u hoort, het nieuwe jaar biedt volop kansen, volop mogelijkheden. Ik ga dit jaar fluitend in. Wetend dat succes ook in de kleine dingen zit, die we moeten willen zien. In 2010 moeten we keuzes maken en stappen zetten. Ik herhaal dan ook mijn woorden van vorig jaar: we hebben werkwoorden nodig! We gaan samen aan de slag, zetten de schouders eronder, steken de handen uit de mouwen, stropen de mouwen op! Aan de gang.

Ik wens u een jaar om lief te hebben. Want, o, er is zoveel!